برنج کاظمی

برنج کاظمی یکی از خوش‌پخت‌ترین انواع برنج در مناطق شمالی ایران است. کمتر کسی را می‌توان یافت که نام این برنج را به همراه برنج هاشمی نشنیده باشد. این محصول به طور اتفاقی توسط یک کشاورز به نام علی کاظمی در دهه ۶۰ کشف شد. این برنج از خانواده‌ی صدری است و گونه آن به نام برنج بینام معروف است.
این برنج، در حال حاضر بر روی ۵۰ هزار هکتار از شالیزارهای کشور و تقریبا ۲۰ درصد از شالیزارهای استان گیلان کشت می‌شود و به عنوان یکی از برنج‌های پرمحصول محسوب می‌شود.

محل کشت اصلی این برنج در جلگه‌های غربی استان گیلان است و به طور اصلی در شهرهای فومن، صومعه‌سرا، ماسوله، شفت، تالش و رشت کشت می‌شود.

داستان کشف این برنج

نام آن برگرفته از نام یک کشاورز در روستای شکارگوراب شهر فومن است که برنج کاظمی را برای اولین بار کشف کرد. در سال ۱۳۶۰، علی کاظمی در شالیزار خود چهار خوشه برنج را کشف کرد که با خوشه‌های برنج بینام که همواره می‌کاشت، متفاوت بودند. در آن زمان، بیشتر کشاورزان برنج‌های بینام، صدری و خزر را می‌کاشتند. علی کاظمی این چهار خوشه متفاوت را جداگانه جمع‌آوری کرد و بذر آن‌ها را در سال بعد دوباره کاشت و خودش آن‌ها را نشا نمود. این خوشه‌های جدید در سال دوم به ۷۰ خوشه تبدیل شدند.

در سال ۱۳۶۷، آوازه این محصول به گوش کشاورزان رسید و بعد از آن تعداد بیشتری از کشاورزان با دریافت بذر از علی کاظمی، آن را در شالیزارهای خود کاشتند. این برنج به سرعت در بین مردم طرفدار پیدا کرد، زیرا از نظر عطر و طعم بهتر و خوش‌پخت‌تر از برنج‌های بینام و خزر آن دوره بود و همچنین پس از پخت، ماندگاری بیشتری داشت و نرم می‌ماند. بدین ترتیب، در کنار سایر انواع برنج ایرانی ، برنج کاظمی در فروشگاه‌ها به فروش می‌رسید.

علی کاظمی، کاشف برنج کاظمی

تنها ۴ سال پس از کشف این برنج ، یعنی در سال ۱۳۶۴، علی هاشمی نیز در یک نقطه دیگر از استان گیلان، به طور اتفاقی برنج هاشمی را در شالیزار خود کشف کرد.

این محصول در کجا کشت می‌شود؟

بیشتر در مناطق غربی استان گیلان کشت می‌شود، اما این به این معنی نیست که در شهرها و استان‌های دیگر کشت نمی‌شود. این برنج در استان مازندران و شهرهای میانه، درود و بروجرد نیز به عمل می‌آید. با این‌حال کاشت این محصول در جلگه‌های غربی استان گیلان و در شهرهایی همچون فومن، صومعه‌سرا، ماسوله، شفت، تالش و رشت رایج‌تر است. بذر این برنج برای رشد مناسب باید در خاک غنی کاشته شود. در غیر این صورت رشد نمی‌کند و ساقه آن خم می‌شود.

ویژگی‌های برنج کاظمی

• رنگ دانه‌ها سفید و مایل به کرم می‌باشد.
• طول دانه‌های خام آن ۷٫۲ میلی‌متر است.
•  پس از پخت، طول دانه‌ها به ۱۱٫۶ میلی‌متر می‌رسد.
• عرض دانه‌های خام آن ۲٫۱ میلی‌متر است و به عنوان یک برنج تپل شناخته می‌شود، اما جزو گونه‌های برنج چمپا محسوب نمی‌شود.

مزایا

• پس از گرم کردن مجدد، کیفیت خود را حفظ می‌کند و نرم باقی می‌ماند.
• این نوع برنج بسیار خوش‌پخت است و قد می‌کشد.
• طعم و عطر مناسبی دارد که برای مصرف در غذاهای مختلف بسیار مطلوب است.
• بذر آن جزو برنج‌های پرمحصول محسوب می‌شود و به سرعت رشد و تکثیر می‌کند.

مقایسه برنج هاشمی با برنج کاظمی

• هر دو نتیجه‌ جهش ژنتیکی برنج بینام هستند که در آن زمان کشاورزان به طور گسترده‌ای آن را کشت می‌کردند.
• هر دو برنج به عنوان نوع مرغوب از برنج‌های منطقه گیلان شناخته می‌شوند.
• برنج کاظمی در رده‌بندی کیفی برنج‌های منطقه شمال، پس از برنج هاشمی، در رتبه دوم قرار دارد.
• این دو نوع برنج تفاوت‌هایی در ظاهر و روش پخت دارند که آشنایی با این تفاوت‌ها به شما در تشخیص و انتخاب بین این دو نوع محصول کمک خواهد کرد.
• برنج کاظمی دانه‌های کوتاهتری دارد و عرض آن بیشتر است، در حالی که برنج هاشمی دانه‌های بلندتری دارد و عرض کمتری دارد. همچنین، پس از پخت، برنج کاظمی نسبت به هاشمی کمتر قد می‌کشد.
• برنج هاشمی استخوانی‌تر و مناسب برای استفاده در مجالس و میهمانی‌هاست، در حالی که برنج علی کاظمی برای استفاده روزانه خانواده‌ها ترجیح داده می‌شود.
• طعم برنج کاظمی نسبت به هاشمی دلپذیرتر و خوش‌خوراک‌تر است. همچنین، عطر برنج کاظمی بیشتر است.
• برنج کاظمی ظاهر زیبایی مانند برنج هاشمی ندارد و شکل ظاهری و طول دانه‌های آن نامناسب است و معمولاً خرده‌های برنج در آن دیده می‌شود.
• قیمت برنج کاظمی کمتر از برنج هاشمی است.
• برنج کاظمی پرمحصول‌تر از برنج هاشمی است، به این معنی که در یک مساحت یکسان مقدار بیشتری محصول تولید می‌کند.

البته ناگفته نماند که ما در استان مازندران کمتر این محصول را کشت می‌کنیم. همانطور که در متن مقاله مشاهده کردید این نوع برنج دلپذیر بیشتر در استان گیلان کشت و برداشت میشود.